Türk Mutfağında Akdeniz Diyeti: Mezeler ve Ege Otları

Türk mutfağı doğası gereği sağlıklı ve son derece mevsimseldir; yemeklerin çoğu bol miktarda taze yerel ürün, kaliteli zeytinyağı ve baharatlar üzerine kuruludur.

Akdeniz mutfağını tanımlayan özellikler

Verimli topraklar mükemmel bir sebze, zeytinyağı ve baharat çeşitliliği sunar; baharatlar ve zeytinyağı şehirden şehre farklılık gösterir. Türk mutfağında kullanılan lezzet ve baharatların birçoğu aynı zamanda antioksidan özelliklere sahiptir. Zengin balık ve et seçeneklerinin yanı sıra Türkiye, Ege ve Akdeniz kıyılarının ürünlerine dayanan çok sayıda sebze yemeği sunar.

Meze: Türk mutfağının başlangıçları

Meze, bu başlangıç ve yan yemeklerin ortak adıdır. Geleneksel olarak masanın ortasına dizilen mezeler, bazen en sevilen yerel içki rakı eşliğinde, ağır ağır tadına varılarak yenir. Bilinen örnekler şunlardır:

• Közlenmiş patlıcan salatası
• Yaprak sarması (dolma)
• Acılı ezme
• Enginar
• Haydari (baharatlı yoğurt)

Ege'nin şifalı otları

Anadolu, Ege mutfağında yaygın olarak kullanılan, kendine özgü tatlara sahip otlara ev sahipliği yapar. Bunlardan bazılarına geleneksel olarak sağlığa faydalı özellikler atfedilir.

Ebegümeci

Türkiye'nin ve Ege'nin her yerinde doğal olarak yetişen ebegümeci, pamuk, bamya ve hibiskusla aynı bitki familyasına aittir. Genellikle zeytinyağıyla pişirilir; yaprakları geleneksel olarak iltihabı azaltmak için lapa olarak kullanılır.

Arapsaçı

Dereotuna benzer ama tadı oldukça farklıdır. Tohumları, yaprakları ve sapları genellikle zeytinyağı ve soğanla sotelenir, kuzu etiyle pişirilir ya da börekte kullanılır.

Turp otu

Lezzet dolu, vitamin ve antioksidan bakımından zengin turp yaprakları, hafifçe pişirilip sarımsak ve yoğurtla salata olarak ya da yumurtayla pişirilerek yenir. Yöre halkı, böbrek ve karaciğer fonksiyonlarını desteklediğine inanır.

Deniz börülcesi

Türkiye kıyılarında yetişen bu deniz sebzesi en çok meze olarak, zeytinyağında sade biçimde pişirilip taze limon suyuyla sunulduğunda lezzetlidir. İyot bakımından zengindir.

Şevketi bostan

Benekli devedikeni olarak da bilinir ve genellikle ocak ayında bulunur. Salatalarda kullanılır ya da zeytinyağıyla pişirilir; şevketi bostanlı kuzu, Türkiye'nin her yerinde yapılan bir yemektir.

Kuzukulağı

A ve C vitaminleri, kalsiyum, potasyum, magnezyum ve fosfor bakımından zengin, ekşi ve güçlü bir ottur. Yaprakları geleneksel olarak çay gibi demlenir.

Radika

Yaprakları çiğ, pişmiş, kurutulmuş ya da demlenmiş olarak tüketilebilir. Genç yaprakları ve tomurcukları hafif acıdır ama çorba ve salatalara lezzet katar; yaprakları ve sapları A ve C vitaminleri, demir, kalsiyum ve potasyum bakımından zengindir.

Isırgan

Bilinen en eski otlardan biri olan ve dalağan ya da dalan olarak da adlandırılan ısırgan, yüzyıllardır yemeklerde ve halk ilaçlarında kullanılmaktadır. Yapraklarında küçük dikenler bulunduğundan tutarken eldiven giyin. Yapraklarından demlenen çay oldukça sevilir.